دکان کفاشی «علی خاکساری» در خیابان دریادل که طول و عرضش از دو متر بیشتر نمیشود و اگر ویترین آن پر است از کفشهای کهنه، دیوارش پر است از عکسهای زورخانه و گود و پهلوانها.
به استناد خبر روزنامه نوبهار ۲۸ جمادی الاول ۱۳۲۹ قمری پهلوانان دیگری که در این روزگار مسبب دزدی اموال مردم هستند، محمدرضا پهلوان و غلامحسین پهلوان نام دارند که در اطراف سبزوار کاروانهای تاجران و زائران را لخت میکنند.
«زورخانه امیرکبیر»؛ یکی از معدود باقیماندههای نسل زورخانههای مشهد است. در و دیوار این زورخانه به عکس چهرههایی مانند سلمانی، طوسی، سخدری، زندی، نوری، رزاز، قمی، توکلزاده، شورورزی که در این زورخانه ورزش کردهاند مزین است.
جواد صبوحی سالهاست بخشی از خانه آپارتمانیاش را به زورخانه تبدیل کرده تا این آیین پهلوانی قدیمی نفس بکشد. اینجا میان ضرب مرشد و نام علی (ع)، فقط عضله ساخته نمیشود دلها هم به هم نزدیکتر میشوند.
هادی تنها، چوخهکار نامی محله خواجه ربیع است که پهلوانی را از پدرش به ارث برده است و فاتح قند سوم گودهای چوخه استان خراسان رضوی است.
نوجوان ورزشکار توس، با عبور از سختیها، عنوان قهرمانی کشور را کسب کرد. مرام پهلوانیای که در این رشته وجود دارد، ارشیا یعقوبی را بهسمت کوراش کشاند تا چندماه قبل که به مهمترین موفقیت ورزشی خود رسید.
پهلوان طغرایی، از ۱۷ سالگی وارد گود زورخانه شد و با پایبندی به انجام این ورزش در طول عمر کاری خود، مرام و منش ورزش زورخانهای و پهلوانی را به فرزندانش نیز آموخت تا با پیروی از این ورزش، زندگی آینده خود را پایهگذاری کنند.
ماجرا به روز جمعهای برمیگردد که پهلوانحسن روی دور برد بود تا لحظهای که تصمیم گرفت اخلاق پهلوانی را در میان گود به نمایش بگذارد و همه را مجذوب مرامش کند.
کلانتر سالها کشتیگیر اول محله سیسآباد بوده. از همان روزها که گودهای کشتی در هر محله دایر بود، با رقبایش سرشاخ میشد و بیشتر وقتها هم اول از گود بیرون میآمد. میگوید اندازه یک گله بره و قوچ، جایزه آن پهلوانیها بود.
حجتالاسلام علیاکبر احمدی ۴۰ سال پیش با دوتا از دوستان روحانیاش برای بازدیدی به زورخانه قدیمی حوالی میدان طبرسی میرود و از همان زمان تصمیم میگیرد پای به گود بگذارد.
محمدجواد واحدی با ثبت رکورد بیسابقه پلانک قدرتی حالا سردمدار یک حرکت ورزشی در سطح بینالملل است و توانسته نامش را بهعنوان اولین رکورددار این حرکت در جهان ثبت کند.
مهدی خانی به نیت زندهنگهداشتن فداکاری شهدایی که روی سیمهای خاردار خوابیدند تا همرزمانشان از میدان مین عبور کنند، رکورد خوابیدن روی سیم خاردار و تحمل شکستن ۵۴۰ کیلو بتن را به ثبت رساند.
علیاصغر جلالیجوان، باستانیکار پیشکسوت محله فاطمیه، باوجود بیشاز ۵۰ سال فعالیت در این رشته هنوز هم ورزش را کنار نگذاشته است و حالا مدیریت دوباشگاه در شهرک شهید بهشتی و بولوار طبرسی را برعهده دارد.
پهلوان حسن ریاحی جزو معدود افرادی بهشمار میرود که بالاترین رتبه باستانی را از آن خود کرده است. او وقتی وارد زورخانه میشود، ورزش بههم میخورد و همه به احترامش میایستند و مرشد برایش زنگ میزند و صلوات میفرستد.
علاقه اسدالله غلامی به چوخه، کار خودش را کرد و او در جوانی، یکی از کشتیگیرهای بنام توس شد که تا انتخابی تیم ملی پیش رفت. این عشق او را تا دهه سوم زندگیاش در میادین کشتی پرشور نگه داشت.
سیدمسعود بزازیان، پهلوانی است که از کودکی در زورخانه قد کشیده و با کسب مقام نخست مرشدی کشور، شاگرد خوبی برای پدرش بوده است. میگوید: همه بچههایی که اینجا هستند، بچههای خودم هستند.
حمید دباغ مرشد گود زودخانه وحدت است. او میگوید: سرت را باید خم کنی تا بتوانی از در عبور کنی. این رسم همه زورخانههاست که درها را کوتاه میسازند تا سرت همیشه خم باشد. تواضع، اصل اول و مرام همه پهلوانها و زورخانههاست.
قاسم خوشهیکل تعریف میکند: کشتی، محبوب مردم بود و عروسیها با آن پرشور میشد. من خودم برای اولینبار که کشتی گرفتم، در عروسی بود؛ آن زمان رسم بود در عروسیها اول کودکان را به کشتی میانداختند.
فاطمهخانم تعریف میکند: هر روز یک نفر برای کشتیگرفتن پیاش میآمد و من اینجا بود که متوجه کشتیهایش شدم. از حرفهایش فهمیدم از کودکی در زمین خاکی چوخه توس و اطراف آن کشتی میگیرد.
سیدحسن بامشکی میگوید: الگوی برادرم در ورزش و زندگی مرحوم غلامرضا تختی بود و مرام مردانگی و پهلوانی را از او آموخت. او از نظر اخلاقی و مرام پهلوانی زبانزد بود. جلو بزرگ و کوچک بلند میشد و به همه احترام میگذاشت.