در دهه چهل مسئولان مشهد مصمم شدند، گاراژها را سروسامان بدهند و آنها را در یک جا تجمیع کنند و ایده ساخت ترمینال مشهد از همین جا شکل گرفت. البته کار به همین آسانی پیش نرفت و ترمینال مشهد حدود دوازده سال پس از انقلاب راه افتاد.
به گفته اهالی خیابان فیروزه در محله هدایت، نخستین ساکنان این خیابان، نیروهای سازمانی سپاه بودند. البته بهمرور زمان و با فروش قطعاتی از زمینها توسط آنها، دیگرگروههای مردمی بهویژه کارمندان و کسبه در این خیابان ساکن شدند.
پساز شانزدهسال، هنوز بافت آبکوه به نتیجه نرسیده است و حال و روز خوبی ندارد، در حالی که سال۱۳۸۴ نوسازی و بهسازی بافت فرسوده کلید خورد و محله آبکوه هم مشمول مصوبه شورای عالی معماری و شهرسازی ایران بود!
در کوچه آموزگار ۸۰ محله تربیت وقتی سراغ همسایههای خوب و مردمدار را میگیری، دهها اسم از زن و مرد برایت ردیف میکنند. در این کوچه، همسایه خوب کم نیست. در این میان برخی برای رونق و آبادانی محله قدم برداشتند.
اولین ساکنان کوچه شهیدسرلشکر ابراهیم فخرایی ۳۳، فرهنگیان بودند که در دهه۷۰ ساکن شدند و حالا هم چندمدرسه و هنرستان دارد که محل تردد فرهنگیان و دانشآموزان است و به این ترتیب سرنوشت این کوچه گره خورده است به فرهنگ و فرهنگیان!
شینا قدمی شبهایی را به خاطر دارد که صدای آژیر از زندان وکیلآباد به گوش میرسید و صدای شلیک تیر شنیده میشد. صداهایی که نشان از فرار زندانی یا زندانیانی داشت و بهدنبالش نور نورافکنهای زندان و تلاش برای پیداکردن آنها!
کوچه دکتر حسابی شمالی ۷ یکی از سه مرکز محله فرهنگیان محسوب میشود. در این معبر، چهار کاربری مذهبی و فرهنگی، فضای سبز، ورزشی، آموزشی وجود دارد. اما کاربری شاخص، مذهبی و مربوط به مسجد امام جعفرصادق (ع) است.
محله کلاتهبرفی از محلات کمتر برخوردار مشهد است که امکانات شهرنشینی چندانی ندارد؛ از نکات جالب درباره این محله و بهویژه روستای قدیمی کلاتهبرفی بافت جمعیتی آن است که شهروندان اهل تشیع و تسنن با آرامش کنار هم زندگی میکنند.
اوایل دهه ۸۰ که مجتمع مسکونی سلحشوران ساخته شد، معبر محمدیه ۲۰ هم به عنوان یکی از راههای ارتباطی این مجتمع شکل گرفت، اما بهمرور زمان با وجود آسفالت معبر، اکثر زمینهای خالی حاشیه مسیر همین طور بایر ماند.
در دهه۷۰ با فروش زمینها توسط کشاورزان، روند سکونت مردم و شکلگیری خیابان زمرد در محله هدایت آغاز شد. بیشتر خانههای این کوچه به سبک معماری جدید ساخته شده است و عمری کمتر از بیستسال دارد.
تا سال ۶۰ هنوز این معبر در محله شهیدبهشتی برق نداشت. بهمرور، زمینهای اطراف به فروش رسید و آبادانی به محله آمد. حالا نامجوی۲۳ معبری است که امکانات خاص ورزشی و آموزشی دارد.
یکی از شناخته شدهترین مسیرها در بافت قدیمی مشهد، کوچه «رضویها» یا همان «توحید۱۱» است که از ابتدای ایجاد، بهدلیل اینکه ساکنانش از سادات رضوی بودند در بین مردم با نام کوچه «رضویها» شناخته شد.
کوچه حرعاملی۹ جزو محله حسینباشی است؛ کوچهای قدیمی که در گذشته بخشی از خیابان تعبدی فعلی و به همین نام بوده است، اما از وقتی خیابان حرعاملی احداث شد، جزو معابر فرعی این خیابان به حساب آمد.
کوچه شهیدتقیزاده ۹، معبری فرعی در محله الهیه است که تا بولوار اقدسیه امتداد دارد. زمانیکه الهیه شباهتی به چهره امروزیاش نداشت، مجتمعهای قدیمی با آجرهای سفالی در دو طرف این معبر بنا شد و اولین ساکنان الهیه به اینجا آمدند.
کوچه استاد یوسفی۳ در محله شاهد قرار دارد و از سمت دیگر به معبر شهید فلاحی ۶۷ میرسد. این محدوده در سیر تاریخی شهر مشهد تا سال۱۳۶۵ جزو محدوده شهری نبوده و پس از آن کمکم وارد بافت شهر شده است.
فاطمه نورپور تعریف میکند: قدیم خیلی از این خانههای مسکونی فعلی، زمین زراعی بوده است و فقط پنج طایفه در آن سکونت داشتند. او از طایفه نورپور است و مانند پدر و پدربزرگش دغدغههای زیادی برای آبادی و رفع مشکلات محل دارد.
اغلب مردم تصور میکنند که کوچه توحید۲۵ کنونی یکی از کوچههای قدیمی و چندصدساله مشهد است، درحالیکه عمر این مسیر در بهترین حالت به یک قرن هم نمیرسد.این کوچه را با عنوان کوچه شاهعباس میشناختند.
حاجحسن جمالی از زمانیکه اینجا بیابان بود و زمستانها از ساعت۴ عصر به بعد، کسی جرئت بیرونرفتن از خانه را نداشت یادش هست؛ از روباه و گاه شغالهایی که زمستانهای سرد بهدنبال غذا سر از شهر در میآوردند.
در دوره سلاطین، چهارباغ مشهد اقامتگاه پادشاهانی میشده است که بهقصد زیارت به مشهد میآمدهاند؛ چنان که رضاقلیخان هدایت از دو سفر شاهعباس صفوی به توس یاد کرده که هر دو بار، پس از زیارت در چهارباغ اقامت کرده است.
خیابان صاحبالزمان۱۵ کوچه شهیدایوب لوحی بعداز انقلاب بهمرور و ذرهذره آباد شد؛ چنانکه چهاردهسال پیش، رنگ آسفالت را به خود دید. وجود چندین مدرسه در این کوچه، حالوهوای خاصی به آن بخشیده است.