میراثفرهنگی باتوجهبه شرایط این کوچه، همه تلاش خود را به کار بسته است تا با ثبتملی کردن یا واجد ارزش اعلام کردن بناهای درخورتوجه و ارزشمند کوچه، گامی اساسی در جهت حفظ هویت آنها بردارد.
مسجد پل سنگی، طبق روایتی که اهالی از پیشنماز قدیمی، مرحوم حاجسیدمحمدرضا بختیاری، نقل میکنند، نام خود را از سنگ بزرگی گرفته است که برای عبور مردم از گذرگاه آبی نوغان قرار داده شده بود. این سنگ، پایهای برای هویت تاریخی مسجد شد.
ماست حاجاکبر آوازه داشت و صف آن مثل یک دورهمی محلی بود. وارد که میشدیم، بوی فراوردههای مختلف دماغمان را پر میکرد. گاهی هم آبراهه باریکی از آب ماست لابهلای موزائیکها جاری بود.
خیابان شهیدمطهریشمالی که زمانی به نام خیابان شاهرخشمالی معروف بود، در سالهای۱۳۴۹ و ۱۳۵۰ ازسوی شهردار وقت مشهد، محمد بنیاعتماد، در محدوده شهری قرار گرفت و آسفالت شد. پس از آن، این خیابان مدتی «اعتمادی» نامگذاری شد.
زیر تابلو کوچه حجاب ۵۲ نوشته شده است «۲۸ قدیم» و به نام شهید محمدحسین سالیار مزین شده است. این معبر و محدوده اطراف آن تا سال ۶۵ جزو محدوده شهری نبوده و پس از آن کمکم وارد بافت شهر شده است.
گورجای «میلی مشهدی» روزگاری در زمینهای امینآباد مشهد قرار داشت و حالا پس از گذشت سالها، در توافقی بین شهرداری و میراثفرهنگی، قرار است سنگ قبر میلی دوباره جایی در اطراف ساختمان راهآهن مشهد برپا شود.
کوچه استادطاهایی در نخستین سالهای ایجاد، یکی از مهمترین مراکز درمانی شهر بوده و باتوجهبه عمر صدسالهاش، با اسامی مختلفی در بین مردم شناخته میشده است.
مشهد در سال۱۳۱۳ بیش از ۲۳ یخدان داشته است که همه بهمرور تخریب شده. در این میان در روستای چهاربرج یخدانی قاجاری وجود دارد که، چون در ملک شخصی قرار داشته و وقفعام بوده، تقریبا سالم باقی مانده است!
سیدمحمود حدود هفتادسال است که در کوچه پژمان زندگی میکند و هر گوشه آن برایش یادآور خاطرهای است؛ از باغهای سرسبز و زمینهای کشاورزی گرفته تا صدای آرام کوچهها و همسایههای صمیمی.
امیر غیاثالدین شاه ملکشاه در مقبرهای که در جوار امامرضا (ع) برای خود ساخته بود، دفن شد که بعدها به مسجدشاه معروف شد. این بنای معروف از زیباترین یادگارهای عصر تیموری در مشهد است.
مسجدالرضا (ع) یکی از بزرگترین پایگاههای مردمی و کانون رشد نوجوانان محله آزادشهر است. کسب رتبه اول در چهار رشته از هفتمین دوره رقابتهای نوجوان برتر مساجد مشهد ماحصل برنامههای تربیتی مسجد است.
در امیریه ۶ هیاهویی بهپاست و زندگی جریان دارد. اهالی معابر خودشان را به این نقطه میرسانند تا از بازارمحله خرید کنند. بوستان محلی هم پرتردد است. این معبر در انتها به خیابان اقدسیه متصل میشود.
کوچه امامزمان (عج)۲ یکی از معابر فرعی توس۷۰ است که بهدلیل وقف مسجدی به نام خاتمالانبیا (ص) از محله صاحبالزمان(عج) به خاتمالانبیا(ص) تغییر نام پیدا کرد.
علی درویشزاده میگوید: در انتهای کوچه آبخوری قرار داشت که وقت دوچرخهسواری در روزهای تابستان، از آن سیراب میشدیم. کنار آبخوری، درختان توت قدیمی بود که حسابی توت میخوردیم و دوچرخهسواری میکردیم.
همه ماجرای ساخت مسجد، از یک جلسه قرآن شروع شد. حاجآقا حاجیان بیشترین سرمایه را برای ساخت مسجد گذاشت. او نهتنها هزینه خرید مصالح و دستمزد کارگر را میداد، بلکه خودش پابهپای کارگر کار میکرد.
برخی از مسیرها مانند فرعی شماره ۲۴ خیابان امامخمینی (ره) کنونی دراصل جانشین مسیری دیگر هستند که بهدلایلی، چون لزوم کوتاه شدن مسیر قبلی، ایجاد خیابانهای جدید و حتی احداث مجموعهای تازه متولد شدهاند.
کاظمیه یک، محل فعالیت ۱۱ کارگاه و کارخانه است. اینجا مسیری است که در آن، قدمت صنعت بر سکونت میچربد. صنعتگران چراغ آبادی را حدود پنجدهه قبل در این خیابان روشن کردند.
مسجد سجادیه؛ مسجدی بااصالت و وقفی در کوچه تاریخی آبمیرزاست؛ کوچهای که بهدلیل ایجاد آبانباری بزرگ در آن، لقب مالکش را که یکی از بزرگان سادات رضوی بوده، به خود گرفته است.
کوچه گلدیس۱۲ یا کوچه «شهرآرا» بخشی از محله گلدیس است که در گذشته، زمینهای کشاورزی بود و بهدلیل قرارداشتن در اراضی روستای پاچنار به نام «پاچنار» شناخته میشد.
مسجد چهاردهمعصوم(ع) محل حضور انسانهای خالص، عالم و باصفایی بوده که بیشتر از هرچیزی، نام و یاد آنها در خاطرهها ماندهاست. شهدای زیادی از این مسجد به جبهه اعزام شدند و پاتوقی برای بچههاست.