در قلب محله لشکر مشهد، معبر شهیدفلاحی ۲۰.۱ با رنگ و شور کودکی زنده است؛ کوچهای که بوی نوستالژی و هیجان در آن جریان دارد. این معبر راسته اسباببازیفروشهاست، جایی که ویترینهای پر از رنگ و لبخند، همه را به دنیای خیال میبرد.
کوچه «شهدای تاکسیرانی ۱» درحالحاضر کمرفتوآمد است؛ اما این معبر در سالهای نهچندان دور، زمانی که هنوز بزرگراه شهید بابانظر ساخته نشده بود، مسیر اصلی دسترسی به محله مهرآباد بود. این خیابان درحالحاضر بیشتر کاربری تعمیرکاری دارد.
کوچه سراب یا همان امامخمینی (ره) ۱۴ با عمری بیش از تاریخ ایجاد حصار شاهطهماسبی بر دور مشهد (یعنی بالای پانصد سال) یکی از معدود مسیرهای است که با گذشت ۵ قرن همچنان زندگی در آن جریان دارد.
کوچه مسلم جنوبی۳ بهدلیل دستنخوردهماندن معماریِ بیشتر خانهها و خودداری اهالی از آپارتمانسازی، قدمت، هویت و اصالت خود را حفظ کرده است. سکوت و آرامش حاکم بر این کوچه از مهمترین ویژگیهای این معبر است.
تا دهه۳۰ در محدوده کوچه شهیدنورزهی۲ ، چمنزارهایی وسیع وجود داشت که محل چرای گاوهای بومیان روستا بود. بههمیندلیل این محدوده و تپههای مشرف به کال به تپه گاوچرانها معروف بود.
مصلای مشهد محلی بود برای برگزاری مراسم بزرگ مذهبی همچون عیدفطر یا بارانداز کاروانهایی که دیروقت به دروازههای مشهد میرسیدند.یک کاربری خاص هم داشت؛ اینکه از فضای مصلی و باغ پشت آن جهت آداب تشریفات و استقبال از مقامات استفاده میشد.
آقایدالله تعریف میکند: وقتی به این محله آمدیم، با آنکه خانههای کمی ساخته شده بود و از جوی و جدولکشی کوچهها خبری نبود، راسته کوچه ما چندنهال چنار کاشته شده بود. خودم هر روز قبل رفتن به سر کار، درختها را آبیاری میکردم.
به گفته مهدی سیدی، بازسازی گنبد حرمرضوی حدود۳۶سال به طول انجامیده است و در دهه۱۳۳۰خورشیدی، احتمالا در بزرگترین عملیات ترمیمی تاریخ مسجد گوهرشاد، همه گنبد برداشته و با استفاده از لایه نازک «بتن» دوباره ساخته شد.
نجمه فیضآبادی میگوید: زمانیکه اینجا مسجد نداشت، به مساجد خیابانها و محلههای دیگر میرفتم. از وقتی این مسجد ساخته شد، با اینکه نیمهکاره است، همین را به دیگر مساجد ترجیح میدهم. همه نمازگزاران یکدیگر را میشناسند.
مزمان با اجرای طرح بزرگ توسعه فلکه حرم (۱۳۶۱تا۱۳۷۲)، «طرح شبکه جمعآوری و دفع فاضلاب حرم و اطراف حرم» نیز طی مراحلی به اجرا درآمد و در سال۱۳۶۷ به بهرهبرداری رسید.
خیابان شهیدرستمی۲۱ یکی از خیابانهای پرجمعیت بولوار شهیدرستمی است که در انتها به خیابان چمن۵۷ میرسد. این خیابان بهدلیل وجود مجموعه ورزشی و مراکز فرهنگی و تردد زیاد ساکنان، همیشه حالوهوایی زنده و پرجنبوجوش دارد.
با اجرای طرحهای عمرانی و ساماندهی کالها توسط شهرداری، بخشهایی از مسیر قدیمی کال قرهخان در محدوده منطقهیک به بوستانهای خطی و پیوسته تبدیل شده است.
خیابان فلسطین۲۶ یکی از خیابانهای پرتردد بولوار فلسطین است. بااینکه این معبر عرض زیادی دارد، بهخاطر فعالیت شرکت آب و فاضلاب مشهد و دبیرستان انرژی اتمی در آن، گرفتار معضل ترافیک است.
گورستانی قدیمی قتلگاه که باید آن را معادل قبرستان «وادیالسلام» در نجف بدانیم، باوجود پیشینه شاید حدودهزارسالهاش، در سال۱۳۰۹خورشیدی ویران شد و به تاریخ پیوست و تنها بخشهایی از آن در قالب حاشیه باغرضوان باقی ماند.
اکثر زمینهای این محدوده در ابتدای سکونتها متعلقبه ارگانهای مختلف دولتی بوده است، اما در گذر زمان و با ورود سرمایهگذاران و سازندگان، اقشار مختلف مردم ساکن این کوچه شدهاند اما بیشتر ساکنان در حال حاضر فرهنگیان هستند.
آقا فرزاد میگوید: اوایل سکونت قبض آب برای ما نمیآمد. رد لوله را گرفتیم که به کنتور برسیم؛ رسیدیم به انشعاب اصلی که یک شاهلوله بود و به سمت قاسمآباد میرفت. به شرکت آب درخواست دادیم که گفتند: بعدا کنتور میگذاریم.
صحن انقلاب اسلامی، صحن کهنه یا صحن عتیق، قدیمیترین صحن مجموعه حرم است. بنای اولیه صحن به دوره تیموری میرسد، اما شکل امروزی آن مربوط به دوره صفوی و عهد شاهعباس اول صفوی است.
خانه توکلی در خیابان شهیدنوابصفوی ۷ با اُرسیهای قاجاری، آجرچینیهای زیبا و ساختمان قرینه بینقصش درمیان خانههای تاریخی مشهد شاخص است.
خاطرات حمید صادقیان با بازارمحله حجاب۷۹ بیشتر از هرچیز، از جنس کسبوکار است. به قول خودش از ۸ صبح تا ۱۰شب با کسبه و مردم این محل معاشرت داشته و این همنشینی خاطرات مختلفی برایش رقم زده است.
حسن اسماعیلی تعریف میکند: سال۱۳۵۴، پدرم زمینی در کوچه امامخمینی۸۵ خرید و آن را ساخت و به این خانه نقل مکان کردیم. آن زمان خیابانکشی فقط در کوچههای زوج امامخمینی (ره) انجام شده بود.