فاطمهسلطان خسروی و همسرش در دهه ۵۰، چهارمین ساکن محله زیباشهر بودند. این محله در گذشته، بیرون از شهر بود، اما پس از مدتی روی نقشه شهرداری آمد و مایه مباهات زیباشهرنشینها شد. فاطمه خانم میگوید: آنزمان نه بولوار امامتی بود و نه کوچه و خیابانهای آسفالت.
نوقان یکی از آن دو شهر است که دارالملک طوس را تشکیل میداده است و برای این دو شهر بیشتر از هزار قریه هست. طوس در زمان عثمان بن عفان فتح شده و در این شهر است قبر علی بن موسی الرضا و قبر هارون الرشید.
غلامعلی خاکساری با شانزدهسال سابقه سکونت در کوچه هاشمیرفسنجانی ۱۲ از نخستین ساکنان محله است. تلاش او و دیگر ساکنان قدیمی، مجیدیه را از مکانی دورافتاده و کمامکانات به محلهای آباد و پرجنبوجوش تبدیل کرده است.
خیابان امام خمینی (ره) کنونی که به خیابان ارگ شهره است و احداث آن پیش از ساخت فلکه حضرت، آغاز شد. مصوبه فروش بخشی از زمینهای ارگ و احداث خیابان بر روی آن در دهه اول قرن ۱۴ خورشیدی رقم خورد.
در ضلع غربی حرم مطهر امام رضا (ع) و در کنار مقبره امیر ملک شاه (معروف به مسجد ۷۲ تن) ساختمان قدیمی حمامی قرار دارد که به «قلی بیگ» یا «شاه» و گاهی «رضوی» شهره است.
ابوالفضل وطندوست تاریخ تلگرد را در دست دارد. نوع زندگی پنجاه سال قبل در تلگرد، لباس پوشیدن، حضور مردم در کوچه و خیابان، شکل کوچهها و خانهها و حتی شیوه زندگی اربابی در تلگرد قدیم، در عکسهای او مشاهده میشود.
خانه «خانقاه نعمتاللهی»، یکی از خانههای قدیمی و ثبت ملی شده شهر مشهد است. این خانه در بهمن سال ۱۳۸۲ ثبت ملی شد. این منزل فوقالعاده زیبا، قدیمی و خوشساخت شاهد رویدادهای مهم تاریخی مشهد در دوران رونق خودش بوده است.
سیدابراهیم موسوی میگوید: آنزمان تنها یک لوله آب از روی کال میان خیابان کارگر راضی رد میشد که آب چاه موتور وسط مهرآباد را به زمینهای کشاورزی میرساند. تقریبا نهساله بودیم که تفریح ما عبور با ترسولرز از روی همین لوله بود.
مجید منفرد میگوید: هفتسال است همه زندگی من شده عمارت اربابی چهاربرج. اول یک سالی در اینجا کار بنّایی انجام دادم و شکل بازسازیشده فعلی، کار من و چندنفر از اهالی محله است. فعلا هم نگهبان مجموعه هستم.
کوچه شهید سوزنچی۳ از معابر شناختهشده در محله گوهرشاد است. آنچه در نگاه اول در این مسیر جلب توجه میکند، نظم و یکپارچگی نمای آپارتمانهای «فیروزه» در سمت چپ کوچه است که توسط بانک ملی ساخته شده است.
جواد پاکبازخسروشاهی میگوید: کوچه دادخواه را قدیمترها حوضخرابه صدا میزدند. حدود پنجاهسال پیش اینجا چیزی شبیه منبع آب یا آبانبار بود و مردم از آن آب برمیداشتند. البته ما خودمان هیچوقت از آن استفاده نکردیم.
نقویه ۲، معبری فرعی در محله رحمانیه است که از خیابان نقویه آغاز میشود و تا بولوار مهدیه ادامه دارد. نکته جالب درباره نقویه ۲ این است که بر عکس اغلب مسیرهای شهری، اول فضاهای خدماتی آن شکل گرفت، بعد سکونت در آن رونق یافت.
صدیقه یاحقی میگوید: حاشیه وکیلآباد که هم سرسبز بود و هم یک مسجد کوچک داشت و الان خیابان دانشآموز یک است، تنهاجایی بود که آب آشامیدنی پیدا میشد. زنها برای شستوشوی ظرف و لباس، خودمان را به اینجا میرساندیم.
«پنجمین خیابان شهر» در سالهای ۱۳۰۷ تا ۱۳۱۰، مسیری طولانی بود که قرار بود شهر را به دو بخش شرقی و غربی تقسیم کند.این گذر از بیرون شهر آغاز میشد، خیابان نادری را قطع میکرد و با قوسی در میانه، به خیابان ارگ میرسید اما در نهایت ناتمام ماند!
برای مجید حبیب، محله المهدی(عج) فقط محل زندگی نیست؛ بخشی از وجودش است. او از همان کودکی در کوچههای همین محله قد کشید و سالهایی را به یاد دارد که خانهها ویلایی بودند و همسایهها یکدیگر را به اسم کوچک میشناختند.
خواجهربیع۲۲ را بیشتر مردم با نام قدیمی و آشنای «گلشاد» میشناسند. این نام به روستایی بازمیگردد که سالها پیش با بیش از پانصدخانوار در این محدوده شکل گرفته بود و وقتی به شهر پیوست، شهرداری برای حفظ هویت تاریخی، نام گلشاد را تغییر نداد.
حسین گروسی در کوچهای به دنیا آمده که تابلو «برزن آفتاب» جایش را به کوچه «وحدت ۱۹» داده است او میگوید: خانهمان انتهای کوچه فرعی بود که هفتخانه داشت و فقط دو خانه سر جایشان ماندهاند.
امروز در حیاط مدرسه، هدف فقط بازی و سرگرمکردن بچهها نیست، بلکه این فعالیتها قرار است آنها را با نسل پدران و پدربزرگهایشان گره بزند. چند سنگ روی چمن مصنوعی حیاط توسط الهام یزدی چیده میشود.
معبر نماز ۲۱ که به نام شهیدعارفی مزین شده است. این کوچه تصویری دوگانه از زندگی شهری را به نمایش میگذارد، از یکسو وجود مسجد حجتبنالحسنالعسکری (ع) و دو بوستان خطی، رنگوبو و حال و هوای خوبی به این معبر داده است.
میرزامحمدحسین قوامالدوله، پدربزرگ دو تن از رجال شناخته شده دوره قاجار و پهلوی است؛ دو برادر که اتفاقا آنها هم خوشنام نیستند: وثوقالدوله (دلال قرارداد ۱۹۱۹ میلادی) و قوامالسلطنه.