کوچه وحدت۲۲ از نزدیکی میدان شهدای گوهرشاد آغاز میشود و به خیابان شهدای فاطمیون۲ ختم میشود. خانههای مسکونی در آن کمشمارند، اما رفتوآمد روزانه کاسبان، خریداران و تعمیرکاران، وحدت۲۲ را به یکی از معابر پرجنبوجوش محله جلالیه تبدیل کرده است.
کوچه شهیدابراهیمیان یک در محله شهیدرستمی، یکی از شلوغترین معابر منطقه۶ است؛ کوچهای که بخش زیادی از رفتوآمد و جنبوجوشش را مدیون مغازههای پرشمار و متنوعی است که در آن فعالیت میکنند.
طبرسیشمالی۵۹، کوچهای بلند و بدون پیچوخم است که به پنجتن۶۴ ختم میشود. این معبر یک کیلومتر طول دارد و با بافت مسکونی متراکم، جمعیتی فشرده را در دل خود جای داده است.
خیابان ولیعصر۲۷ که در محله کوی امیرالمؤمنین(ع) قرار دارد، بهدلیل وجود دو مدرسه و بوستان نیلوفر در ساعاتی از روز پرتردد است. زمینهای خیابان ولیعصر۲۷ در گذشته، در محدوده بزرگ اراضی بحرآباد قرار داشت که متعلقبه ملاکی به نام حاج میرزاحبیب خراسانی بوده است.
کوچه شهیدمیرزایی۳۴، با طول ۱۸۵ متر و برخورداری از پنجفرعی، یکی از پرترافیکترین کوچههای منطقه۳ به شمار میرود. دلیل این ترافیک، همجواری با میدانبار نوغان است که یکی از اضلاع کوچه را بهتمامی به خود اختصاص داده است.
ماجرای خیابان خاکی به سال ۱۳۰۷ برمیگردد؛ زمانیکه آستان قدس واسطه ایجاد این شریان شهری شد و مرحوم محمدولی اسدی هم تلاش کرد مجوز ساخت محور شاهرضا را بگیرد تا سرانجام این معبر از دل انحراف یک خیابان سربرآورد.
ریل راهآهن نزدیک خانه، خاطرات بسیاری برای ما ساخت. در نوجوانی یکبار متوجه شدم پیرزنی صدای سوت قطاری را که نزدیکش میشد، نمیشنود. با عجله رفتم و او را هل دادم. از روی ریل به آن سو پرت شد و خوشبختانه جان سالم به در برد.
مریم عباسی ۹سال بیشتر نداشت که همراه خانواده از محله مصلی به پورسینا کوچ کردند. آن زمان، محله شکل امروزی را نداشت و خبری از بافت تودرتوی خانهها و معابر شلوغ نبود و تا چشم کار میکرد، زمین خالی و خاکی در اطراف دیدهمیشد.
کوچه میثم شمالی۱۲ در محله رده از آن دست معابری است که در طول دستکم دو دهه اخیر، تغییر چندانی به خود ندیده است. تبدیل معدود منازل ویلایی به چندطبقه را میتوان تنها تغییر چشمگیر در بافت مسکونی متراکم این کوچه دانست.
قدمت خیابان بهاران به حدود ۵۵سال پیش بازمیگردد. حدود چهلسال آستانقدس بخشی از زمینهایی را که در این محدوده داشت، به کارکنان خود و برخی سازمانها واگذار کرد. قدیمیها این محدوده را با نام «بند دال» میشناختند.
بخشی از تاریخچه محله کشاورز با قلعه ساختمان گره خورده است. وجه تسمیه محله کشاورز، وجود زمینهای کشاورزی آستانقدس رضوی در زمینهای اطراف محله است و به همیندلیل خیابان مرکزی محله، کشاورز نامگذاری شده است.
نیمقرن پیش، در خیابان دانشِ آن روزها ــ که امروز «علامه مصباح یزدی» نام دارد ــ پاساژی شکل گرفت که آرامآرام چهره یک محله را تغییر داد؛ «پاساژ بلور».
غدیر ۲۰، معبری فرعی واقع در خیابان وکیلآباد۶۱ است؛ مسیری که به کوچه موقوفات مرحوم حاجیزرگر معروف است. بناهای ساختهشده در این کوچه، زمانی، بخشی از باغ بزرگ حاجرضا مجاور زرگر، خیّر نامآشنای محله شریف، بوده است.
وقتی پا به کوچه شهیدیوسفزاده ۵/ ۶ میگذاری، محو تماشای سرسبزی و درختان تنومند آن میشوی. این محدوده در گذشته با نام شهرک آزادی بین مردم معروف بوده است، اما از دهه۹۰ به محله مهر مادر پیوست.
شهید خادم آرمون در زمانی که راهی جبهه جنگ شد ۱۴ سال داشت. او رزمنده قابلی بود و با آنکه سنی نداشت وصف رزمش در جبهه به گوش اهالی محل رسیده بود. مادرش میگوید در آرمانهای آرمون شهادت خواسته اصلی او بود.
مجتمع مسکونی غدیر، دوازدهسال قبل در امیریه ۱۸ ساخته شد. این مجموعه که ۵ بلوک و ۱۲۰واحد دارد و اولین مجموعه مسکونی معبر به شمار میرود، توسط شرکت پیمانکاری بهصورت مشترک بین چند ارگان دولتی احداث شده است.
رد پای خاطرات قدیم، هنوز هم در ساخت و معماری کوچه شهیدخاکزادی ۱۳ تازه است. بیشتر منازل این کوچه، مثل دیگر معابر محله گاز، ویلایی با نمایی منضبط، یکدست و دستنخورده هستند.
پوریا فهیمی در محله الهیه و در مجتمع «سامان» رشد کرد و حالا جوانی شده که به هر سمتوسوی محله نگاهی میاندازد، برایش تصویری قدیمی زنده میشود. او خاطرات بسیاری از میان حصارهای فلزی دورتادور سامان دارد.
کوچه مسلم شمالی۵ از خوشمنظرهترین کوچههای محله مسلم به شمار میآید. خانههای دوطبقه ویلایی با طراحی هماهنگ، درکنار درختان بلند و پرشاخوبرگ، فضایی دلنشینی را در این کوچه مهندسیساز به وجود آورده است.
صدف ۱۷ یکی از کوچههای قدیمی محله دانشجوست که از یک سمت به خیابان صدف و از سمت دیگر به بولوار شهیدسرلشکر خلبان شهیدابراهیم فخرایی منتهی میشود. در این کوچه، خانههایی با قدمت بیشتر از ۴۰ سال به چشم میخورد که بافت سنتی آن را پررنگتر نشان میدهد.