خاطرات حمید صادقیان با بازارمحله حجاب۷۹ بیشتر از هرچیز، از جنس کسبوکار است. به قول خودش از ۸ صبح تا ۱۰شب با کسبه و مردم این محل معاشرت داشته و این همنشینی خاطرات مختلفی برایش رقم زده است.
نامیدن کوچه به نام کربلا بهدلیل تجمع کاروانسالارهای کربلاست و در سالهای قبل از سده ۱۴ هجری که زائران کاروانی و با استفاده از شتر و اسب و قاطر عازم کربلا میشدهاند، این کوچه محلی بوده است برای آغاز سفر زیارتی.
«قبر میر» یکی از خرده محلات قدیمی مشهد در محدوده محله بزرگ نوغان است؛ این محله در جوار باروی مشهد بود و این یعنی قرار گرفتن همیشگی در معرض هجوم و ناامنی.
کوچه مشعل ۱۰ در محله حسینآباد، معبری پررفتوآمد، اما غیرمسکونی است. این کوچه از خیابان اصلی و قدیمی مشعل آغاز و به بولوار شهدای تاکسیرانی ختم میشود. وجود پمپ گاز در این کوچه باعث شده اهالی این کوچه را با نام کوچه کنار پمپ گاز بشناسند.
کوچه وحید۱۵ یکی از مسیرهای اصلی و پرتردد محله وحید است که دو محله فجر و تلگرد را به هم متصل میکند. این کوچه با طول تقریبی ۳۳۰متر و عرض ۱۴متر، از کوچههای منظم و نسبتا پهن محله بهشمار میآید.
محله احمدآباد مشهد که امروز نبض تردد و زندگی شهری در آن میزند، در گذشتهای نهچندان دور، منطقهای باغی و مزرعهای در حاشیه شهر و یادگار نوه ملکالتجار خراسان بود.
فاطمه ماهری از خاطراتش در رباط طرق میگوید: انتهای رباططرق ۶ آسیاب آبی بود. آنزمان نانوایی نداشتیم؛ بههمیندلیل مردم گندمهایشان را به آسیاب آقای گلابچی میآوردند.
کوچه حسینباشی که حالا صد سالی از عمر آن میگذرد، روزگاری، باغ انگور و دورهای محل کاشت صیفیجات بوده؛ همچنین زمانی بخش درخورتوجهی از آن به کوره آجرپزی حسینباشی و خانه کارگران کوره اختصاص داشته است.
کوچه طبرسی ۴۲ که به رسالت۱۷ ختم میشود، دارای شانزدهفرعی است، ۶۵۰متر طول دارد و بهدلیل مجاورت با بولوار طبرسیجنوبی، شیخصدوق و المهدی از معابر مهم و پررفتوآمد منطقه ۳ به شمار میرود.
کوچه یدالله، مانند بسیاری دیگر از مسیرهای درونشهری مشهد، در سالهای پس از پیروزی انقلاب با روند نوسازی شدیدی روبهرو شد. بسیاری از خانههای حیاطدار قدیمی این مسیر تخریب شده و جای خود را به آپارتمانهای چندطبقه دادهاند.
حسین داوودی، یکی از پوستفروشان دور میدان عدالت (اعدام سابق) است. میگوید: کوچه حسنقلی بازار بزرگ پوستفروشها بود درآنزمان در کوچه حسنقلی روزانه هزاران پوست رد و بدل میشد، اصلا دنیایی داشت.
اصغر محمودی میگوید: پدرم، با یک موتور یاماهای۱۰۰ همراه مادر و دو برادرم، از اهواز به مشهد سفر کردند و نمکگیر و پابند همسایگی امامرضا (ع) شدند. وقتی به اهواز برگشت، آنقدر از مشهد و حال و هوایش گفت که همگی هوایی شدیم و سال بعد خانه و زندگیمان را به این شهر آوردیم.
خیابان سجادیه ۳۵ که از یک سو به امیریه۲۴ میرسد، معبری است که دسترسیهای لازم برای ساکنانش فراهم شده است. این معبر فرعی پر از مجتمعهای مسکونی تراکمبالاست و مدرسه و بازار و همه امکاناتش در همین پنجسال اخیر فراهم شده است.
کوچه دلاوران ۷ در محله سرافرازان به نام شهیدحقشناس مزین شده است. این معبر تا سال ۱۳۷۰ جزو محدوده شهری نبود و پس از آن بهتدریج وارد بافت شهر شده است.
این کوچه بهخاطر همجواری با بوستان وفا، حالوهوای خوبی دارد.
تا پنجاهسال پیش، کوچه احد در فداییان اسلام۲۹ پر از زمینهای کشاورزی و گندمزار بود. در دهه۷۰ این کوچه به نام «احد» پلاکگذاری شد و تا پیش از آن، به «آخرین کوچه نخریسی» شهرت داشت.
خانه تاریخی وهابزاده یکی از بناهای تاریخی مشهد است که ثبتملی شده؛ خانه بسیار بزرگ دوطبقه که از ابتدای خیابان آخوند خراسانی شروع میشود و تا روبهروی سینما آسیا ادامه دارد. یکی از مکانهایی که رضاشاه در آن اقامت میکرده، خانه وهابزاده بوده است.
کوچه شهیدابراهیمی۲۷ یکی از کوچههای پررفتوآمد و خاطرهانگیز محله فاطمیه است؛ کوچهای با حدود سیصدمتر طول و بیستمتر عرض که نامش به یاد میرزااحمد آقایی بنادکوکی مزین شده؛ شهیدی که روزگاری در همین محله زندگی میکرد.
میراثفرهنگی باتوجهبه شرایط این کوچه، همه تلاش خود را به کار بسته است تا با ثبتملی کردن یا واجد ارزش اعلام کردن بناهای درخورتوجه و ارزشمند کوچه، گامی اساسی در جهت حفظ هویت آنها بردارد.
ماست حاجاکبر آوازه داشت و صف آن مثل یک دورهمی محلی بود. وارد که میشدیم، بوی فراوردههای مختلف دماغمان را پر میکرد. گاهی هم آبراهه باریکی از آب ماست لابهلای موزائیکها جاری بود.
زمان جنگ امیرآباد۳۶ کوچهای قدیمی با مردمانی همدل بود. جوانهایی که با هم قد کشیدند. جنگ که یکی یکی جبهه رفتند. در ادامه شهدای کوچه امیرآباد ۳۶ یکییکی برگشتند و حالا این کوچه «هفت پلاک شهید» دارد.