کوچه های مشهد - صفحه 17

سمیرا اکبری‌کلاهی‌طوسی روز‌هایی را به خاطر می‌آورد که هنوز خیابان بهشتی شکل و شمایل امروزش را نداشت و در آن از بولوار خبری نبود. به گفته او محله در این چهل‌سال توسعه یافته و از بافت سنتی خارج شده است.
کوچه «امام‌رضا (ع)‌۹» با ساخت نخستین گاراژ‌های ماشین در آن، رونق و آوازه پیدا کرد.
بعد از انقلاب به مرور ساخت‌و‌ساز در کوچه برادران شهید صفدری‌نژاد‌۲۰ زیاد شد. این کوچه اکنون با داشتن بوستان، زمین ورزشی و کتابخانه محل جمع شدن کودکان، جوانان و بزرگ‌سالان محله شفا‌ست.
صابر یک، بخشی از محله گلدیس است که به نام شهید مجید قاسمی نام‌گذاری شده و سابقه سکونت در آن به اواسط دهه‌۵۰ برمی‌گردد. در دو سال گذشته، پروژه‌های زودبازده متنوعی در این کوچه اجرا شده است.
کمتر از یک قرن قبل، احمدآباد مزرعه‌ای در حاشیه شهر و بر کرانه راه شوسه منتهی به وکیل‌آباد بود. از اسناد چنین برمی‌آید که مزرعه احمدآباد به خاندان ملک‌التجار خراسان تعلق داشته است.
کوچه شهید اسدالله کشمیری‌۴۴ در محله قرقی به شاهراه مهرگان معروف است. دلیل تنوع واحد‌های تجاری و خدمات ارائه شده در آن نیز به همین موقعیت ممتاز و فراوانی رفت‌وآمد‌ها بازمی‌گردد.
هاشم آل‌ابراهیم می‌گوید: خانه پدری‌ام در کوچه روضه‌خوان ۳ دیوار‌به‌دیوار خانه خاله‌ام بود. خانه قدیمی خودمان هنوز پابرجاست، اما به‌جای خانه خاله‌ام، مسجد امام‌هادی (ع) بنا شده است.
کوچه دانش‌آموز۲۹ که از بولوار دانش‌آموز تا سیدرضی کشیده شده است، هیچ شباهتی به گذشته‌اش در دهه ۵۰ و ۶۰ ندارد. در آن، نه خبری از خانه‌های پانصد‌متری ویلایی هست و نه کوچه‌های خاکی که در پاییز غرق در گل‌و‌لای بود.
حاج‌­احمد چشمه‌­نور از نخستین ساکنان محله زیباشهر می‌گوید: آن‌زمان آستان‌قدس قطعات ۲۵۰ متری زمین را در این محله به کارمندان واگذار می‌کرد؛ زمین‌هایی در بیابانی پر از تپه و پستی و بلندی که تنها دلیل سرمایه‌گذاری در آن، وعده ساخته‌شدن بزرگ‌ترین پارک شهر بود.
این گزارش درباره یکی از کهن‌سال‌ترین مزارع اطراف مشهد که فقط نامی از آن باقی مانده است. قدیمی‌ترین اسناد موجود درباره مزرعه زرگران مربوط به دوره صفوی و عهد شاه‌عباس‌یکم است.
محبوبه بلوچ‌پور از سال‌۸۰ از تربت‌حیدریه به مشهد کوچ کرد. طولی نکشید که حس غربتی که داشت، به حس تعلق تبدیل شد. مشتری خدیجه‌خانم، لوازم‌تحریر‌فروش محله شد و با خانم حسینی، بقال محله دوست شد. طی این مدت، بلوچ‌پور روند آبادانی محله را از نزدیک نظاره‌گر بوده است.
«خانه آشتی‌کنان» یکی از خانه‌های تاریخی بازارچه سراب است که از قلع‌و‌قمع روزگار، جان سالم به در برده و این روز‌ها با همت خانواده نخعی، پدر و پسری خوش‌فکر تبدیل به خانه موزه در محله جنت شده است.
کوچه چهنو‌۴ که این روز‌ها تابلوی «مهراندیش» بر دیوار آن نصب است، مسیر فرعی‌ای بوده که اکنون به زائرپذیر‌های کوچک و بزرگ اختصاص دارد، روزگاری محل سکونت دراویش بوده است.
بیشتر ساکنان اولیه محله کوثر، اساتید و دانشجویان دانشگاه فردوسی مشهد بودند که نزدیکی راه و دسترسی راحت به دانشگاه آنها را به این محدوده شهری کشاند و به رشد آن دامن زدند.
زمین‌های خیابان لعل یا همان چراغچی ۳۸ در محله هدایت، در گذشته بخشی از ملک فتح‌آباد بود و توسط کشاورزان موردکشت‌و‌زرع قرار می‌گرفت.
قدیمی‌ترین سند موجود و در دسترس برای مطالعه تاریخ قرقی، فعلا کتابچه تبادکان است. اما می‌توان شواهد تاریخی نسبتا درخور اتکایی درباره روزگار پیش از عهد ناصری هم یافت.
کوچه شهید‌ضرغامی ۴ در محله کوی کارگران قرار دارد؛ کوچه‌ای که از یک سو به خیابان شهید‌سلطانی‌۳ ختم می‌شود و از سوی دیگر به چمن‌۳ متصل است. این کوچه، بخشی از بافت قدیمی روستای گل‌خطمی است.
غلامحسین سلامی تعریف می‌کند: آقای شهرتی همسایه‌مان و خانه‌اش نزدیک مدرسه بهادرزاده بود. او همراه همسرش ساندویچ خانگی و آلاسکا درست می‌کردند و به بچه‌ها می‌فروختند.
محله نوفل‌لوشاتو تا قبل از سال ۱۳۵۵ گندم‌زار‌ی با چند جوی آب بود که از قنات‌های رضاشهر سرازیر می‌شد و به باغ ملک‌آباد می‌رسید. اولین ساکنان خیابان نوفل لوشاتو، کارمندان آستان قدس رضوی بودند. 
خیابان حر عاملی یک، بخشی از خیابان طویل موحدین و جزو محله حسین‌باشی است. اغلب خانه‌های این معبر قدیمی، هنوز ویلایی است. این خیابان در گذشته به راسته سماورسازی معروف بود.