کوچه های مشهد - صفحه 18

وحید عباسیان تعریف می‌کند: خیابان صاحب‌الزمان (عج) فعلی آن زمان به‌سمت خیابان دانشگاه بن‌بست بود و این کوچه سیصد‌متری که قبل از دهه شصت «مشاق» نام داشت، محل بازی ما بچه‌ها و نوجوانان محله بود.
حسن صفری ساکن نقطه‌ای شد که حالا بخشی از معبر جلال‌آل‌احمد ۴۸ است، می‌گوید: سالی که من در اینجا زمینی خریدم، به‌جز خانه سر نبش و ملک کناری آن، خانه دیگری نبود.
علی زند‌شانقی اولین‌بار به‌عنوان تکنسین تأسیسات به این محله آمد و تحت‌تأثیر آب‌و‌هوای خوب و جنگل زیبایی که نزدیک محله بود، قرار گرفت به همین خاطر بعد‌از ازدواجش در سال ۵۴ ساکن این کوچه شد.
اسناد موجود نشان می‌دهد که کوچه «مهرآیین»، در سال‌های میانی سده‌۱۳‌خورشیدی، مسیری شناخته‌شده در بین مردم شهر بوده است و قدمتش حداقل به سال‌های نخست حکومت قاجار‌ها بر ایران می‌رسد.
هویت محله هنرستان به دارالفنون و هنرستان‌های قدیمی آن است. هنرستان‌های فنی و حرفه‌ای طالقانی، شهید کاظمیان و هنرستان کشاورزی یوسفی از قدیمی‌ترین هنرستان‌های تاسیس شده در جنوب غربی مشهد است.
روستا‌هایی که از‌قضا قدمتی باستانی دارند، در مشهد مستحیل و به کوچه‌ها، محله‌ها و خیابان‌های آن تبدیل شدند، آن‌چنان که مشهد تا دو دهه قبل، بالغ بر صد روستای کهن یا کم‌سال را در خود حل کرد.
کوچه وحید ۶/ ۱۱ ، از کوچه‌های باقدمت محله وحید به شمار می‌رود. مدت سکونت بسیاری از ساکنان آن، از سه دهه فراتر رفته است و این همسایگی دیرینه، فضایی همدلانه را با محوریت مسجد حاکم کرده است.
آقا‌محمود سرگلزایی که به‌واسطه کارمندی در شرکت پگاه، پایش به جاهدشهر بازشد، چهاردهمین سال مهاجرتش از سیستان‌و‌بلوچستان را می‌گذراند.
محسن موسوی‌زاده، سال‌۶۱ با ساخت زمینش، درحالی در آن ساکن شد که آب، برق، گاز و تلفن نداشت. آن موقع دانشجو بود و برای رفع مشکلات و بهبود وضعیت محله‌اش بار‌ها پیگیری کرد.
سال‌۶۵ که شرکت تعاونی سازمان اتوبوس‌رانی، فاز دوم اراضی را به اعضایش واگذار کرد، محمدعلی نیکخواه نیز که نیروی این سازمان بود، زمینی تحویل گرفت. با پولی که جفت‌و‌جور کرد، زمینش را ساخت.
به گفته ساکنان قدیمی کوچه صدف۷ تا قبل از دهه۸۰ اکثر املاکش باغ بود. مالکان آن املاک هم اغلب جزو اقلیت‌های مذهبی و تجار بودند که برای فرار از آلودگی هوا باغچه‌مانندی برای خود درست کرده بودند.
وحدت ۲۳.۱ هم مانند خیلی از کوچه‌های بولوار وحدت در زبان قدیمی‌ها پشت بهره (دیوار مشهد) بود و در زمانی که این نام را داشت، بن‌بست بود و راه اتصالش از کوچه‌های شیخ برپا و ابتدای بهره بود.
محله هاشمیه از اوایل دهه ۸۰ خورشیدی پیشرفت قابل ملاحظه‌ای کرد و اکنون یکی از محلات برخوردار مشهد است. این محله تا اواسط دهه ۶۰ بیشتر بافت روستایی خود را حفظ کرده بود.
«مال‌آباد» را در دوره‌های تاریخی متأخر با نام کوی صاحب‌الزمان (عج)، کوی امام‌رضا (ع) و عموما شهرک شهید چمران می‌شناسند، کتاب «جغرافیای تاریخی خراسان» از این مزرعه با نام «مالیاداد» نام می‌برد.
در دهه اول انقلاب اسلامی (۶۵- ۱۳۵۵) اراضی پایین دست روستای نه دره و در دهه دوم و در زمان شهرداری اکبر صابری‌فر (حدود سال ۱۳۷۰) خود روستا ضمیمه شهر مشهد شد، لذا به شهرک صابر شهرت یافت.
کوچه «سرشور‌۲۸» در روزگار ناصرالدین‌شاهی به‌دلیل قرار گرفتن در قسمت انتهای جنوبی محله «سرشور» که دارای باغ‌های بزرگ بوده و درنتیجه کم‌رفت‌و‌آمد محسوب می‌شده، «آرام» نام گرفته است.
در همه ۳۰ سال گذشته، شقایق یک جزء حاشیه شهر مشهد بوده، اما از سال ۱۳۷۰ به بعد به‌تدریج روند ساخت و ساز در این محله به سمت شیوه‌های مدرن شهرسازی پیش می‌رود.
قدیمی‌های محله گاز به‌روشنی به یاد دارند دست‌کم یک دهه پیش از انقلاب را که در کوچه مسلم‌شمالی‌۶ و اراضی اطراف آن، کشاورزی پررونق بود.
در خیابان آزادی‌۲۶، هفت‌مدرسه دولتی و غیردولتی و مهدکودک فعال هستند که وجهه‌ای آموزشی به این کوچه منطقه ما داده‌اند. معبری که در احاطه درختان زیاد، سرسبز هم هست.
فاطمه غفوری سال‌۸۹ زمینی در امیریه خرید. صدای زنگوله گله گوسفندانی که آن موقع از امیریه رد می‌شدند، هنوز در گوشش است اما خیلی زودتر از آنچه فکرش را می‌کرد، امیریه آباد شد.