محله پایین خیابان - صفحه 15

محله

پایین خیابان

محله پایین خیابان

محله پایین‌ خیابان به‌ دستور شاه‌عباس اول صفوی به‌طول یک کیلومتر از حرم مطهر تا دروازه پایین‌خیابان ایجاد شد. از آن‌جا که بخش انتهایی خیابان اصلی شهر در این محله قرار داشت، مردم مشهد به این محله «ته خیابون» می‌گفتند. اکنون بسیاری از هتل‌های معروف مشهد در پایین خیابان قرار دارد.

محله پایین خیابان
اسماعیل امکانی‌مقدم، عمری را به آهنگری گذراند، اما آنچه او را سخت کرده بود، آهن و آهنگری نبود؛ بی‌کسی و تنهایی بود. آهن، تنها سهم او از زندگی بود. دست‌های گرم او از هر ورق آهن سرد چیزی می‌ساخت.
 یکی از باشکوه‌ترین‌مراسمی که در سومین‌ روز شهادت سید‌ و‌ سرور شهیدان، حسین‌بن‌علی(ع)، در مشهد برگزار می‌شود، مراسم تعزیه‌خوانی و شبیه‌خوانی حسینیۀ کرمانی‌ها است.
ساخت موزه و کتابخانۀ‌ قدیم آستان قدس با طراحی «آندره گدار» فرانسوی از سال ۱۳۱۶ آغاز  شد و در آذرماه ۱۳۲۴ به بهره‌برداری رسید.
چندصدسالی می‌شود که خاندان اقوام‌شکوهی را با نقاره‌زنی و طبل‌زنی در حرم امام رضا (ع) می‌شناسند.
سرای امیرفخریان با خاک یکسان شد؛ به این عبارت که ابتدا برای خروجش از لیست آثار ملی، رای دیوان عدالت گرفته وبلافاصله تخریب شد تا جای خود را به یک پروژه اقامتی جدید بدهد.
کوچه بیست و‌سوم خیابان طبرسی پیش از آنکه بمب‌گذاری حرم‌مطهر رخ دهد، با نام «پروانه» شناخته می‌شد. پس از این فاجعه در دهه ۱۳۷۰ نام شهیدان خوش‌گفتار را گرفت که از ساکنان این محل بودند.
خانه تاریخی زرین‌زاده در دورۀ قاجار ساخته شده است و قدمت آن به حدود ۱۳۰ سال می‌رسد. این منزل، از همان ابتدای ساخت در مالکیت آقای زرین‌زاده از بازاریان سرشناس و ثروتمند مشهد بوده است.
هرچند رسم بر این نبوده است که آن‌ها میراث‌دار پدرانشان باشند، مگر اینکه خودشان بخواهند؛ بخواهند روزی دو نوبت، صبح و عصر صدوشش‌پله را بالا بروند و بیست‌دقیقه نقاره بزنند.
خانه امینی در حال حاضر محل تجمع معتادان شده و با ریزش جبهه شمالی ساختمان، خانه‌های اطراف نیز دچار صدمه و آسیب شده‌اند.
«سرای فولادکار» تخریب شد تا بخشی از آن برای پروژۀ تجاری و اقامتی «سارا» و «ایمان» استفاده شود و بخشی دیگر برای پروژۀ «شارستان»
محمدمهدی آیینه‌چیان، خادم قدیمی مسجد «حاج‌آخوند» سرباز حوزۀ فرهنگ است خادمی که از روز‌های آغازین جنگ، لباس رزم بر تن کرد و امروز همچنان بر تنش است.
خانه نیلی در محله پایین خیابان متعلق به خانواده «نیلی» و دوره افشاریه است با این حال هنوز در فهرست آثار ملی ثبت نشده است.
مدرسۀ عباسقلی‌خان شاملو در حاشیۀ جنوبی خیابان نواب صفوی، جزو آثار ملی شهرمشهد است که در دوره صفویه ساخته شده است.
اعتبار یک کاسب در طول سال‌ها به دست می‌آید، بخشی از این اعتبار به‌خاطر مردم‌داری و احترام به اعتقادات و باور‌های مردم است.
شهید عباس شاهی گوارشکی، در جبهه به «تک‌سوار» مشهور بود، چون سوار بر موتور و تهایی برای شناسایی می‌رفت، اما در نهایت او در لباس غواصی به شهادت می‌رسد و هنوز خانواده نمی‌دانند او کی غواص شده بود.
قدیم رسم بر این بود که اسم بچه‌ها را پشت قرآن می‌نوشتند. پدرش وقتی می‌خواست اسم محمد‌جواد را در قرآن ثبت کند، خودکار قرمز به دستش دادند.
ره‌باغ حضرت‌زهرا (س) امروز کوچه‌ای میان‌بر از خیابان شهید نواب‌صفوی، بولوار شهید شوشتری و امیرالمؤمنین (ع) به ابتدای خیابان طبرسی است.
مغازه کوچک محمودآقای قانع به‌عنوان منبع بزرگ نیکوکاری در نوغان شناخته می‌شود و کمتر کسی است که او و بروبیاهایش برای خدمت به خانواده‌های نیازمند را نشناسد.
خانۀ قدیمی امیر فخریان که در خیابان طبرسی، کوچۀ طلایی قرار داشت در حال حاضر با خاک یکسان شده است؛ به این عبارت که ابتدا برای خروجش از لیست آثار ملی، رای دیوان عدالت گرفته وبلافاصله تخریب شد.
مروری بر کارنامۀ اجتماعی مصطفی توفیقی، فعال مدنی و بین‌المللی که کارش را از محلۀ نوغان آغاز کرده است.