محله پایین خیابان - صفحه 12

محله

پایین خیابان

محله پایین خیابان

محله پایین‌ خیابان به‌ دستور شاه‌عباس اول صفوی به‌طول یک کیلومتر از حرم مطهر تا دروازه پایین‌خیابان ایجاد شد. از آن‌جا که بخش انتهایی خیابان اصلی شهر در این محله قرار داشت، مردم مشهد به این محله «ته خیابون» می‌گفتند. اکنون بسیاری از هتل‌های معروف مشهد در پایین خیابان قرار دارد.

محله پایین خیابان
ماشاالله نیک‌فرد در تظاهرات ۹ دی ۵۷ به شهادت رسید و پسرش حسن نیک‌فرد در عملیات ثامن‌الائمه (ع) جنگ تحمیلی پرکشید. وقتی حسن برای رفتن به خدمت سربازی اقدام کرد، به او گفته بودند شما می‌توانید معافیت بگیرید، اما او قبول نکرد.
سید‌کفاش مرد کم‌حرف و آرامی که سال‌هاست در اطراف حرم، بساط واکس صلواتی خود را پهن می‌کند و غبار از کفش زائران حضرتش می‌زداید.
محلات قبر میر، عیدگاه، سرحوض، جدید‌ها و غیرشمار‌ها از جمله محلات قدیمی مشهد است که اکنون در حدود محله پایین‌خیابان قرار دارند.
روزی که حسین حسینی به‌عنوان امدادگر افتخاری عازم جبهه‌های جنوب شد، شهادتین را زیر لب زمزمه کرده بود، اما قسمتش فقط جاماندن یک پا در خاک جبهه بود.
کاسب مهربان و دلسوز خیابان وحدت،‌ هوای همسایه‌هایش را دارد.
ابتدایی‌ترین کوچه خیابان شهید نواب‌صفوی، سال‌هاست محل انتظار جنازه‌ها برای ورود به حرم‌مطهر برای دادن آخرین سلام میت به حضرت است.
داستان‌نویس مشهدی می‌گوید: عیدگاه نمونه‌ای از یک شهر کوچک بود که چند قهوه‌خانه خیلی خاص داشت. یکی از آن‌ها، قهوه‌خانه «دربان‌ها» بود که پاتوق آدم‌های درست‌وحسابی‌تر بود.
درباره معبری که در گذشته، تنها راه ارتباطی ته‌پل‌محله با طبرسی بود، اما امروز با نام یک پهلوان گره خورده است.
آیت‌الله سید‌عباس صدر‌حسینی، مفّسر قرآن و مدرس حوزه علمیه، ۴۸ سال پیش، پایه‌گذار خیریه محبا‌ن‌الحسین(ع) بود.
باوجود رواج نرم‌افزارهای مکان‌یاب، کم نیستند مسافران و زائرانی که هنوز شیوه سنتی آدرس‌گرفتن را بیشتر می‌پسندند و سراغ کسبه و رانندگان اطراف حرم می‌روند.
خیابان وحدت ۷ در نقشه‌های قدیم مشهد درست کنار دیوار شهر قرار دارد که زمین‌هایش بیشتر کشاورزی‌اند. این فرعی خیابان وحدت امروز به‌دلیل اجرای طرح نوسازی از یک طرف به تسخیر ساختمان‌های بلند هتل‌ها درآمده است.
می‌گوید: کار معرق در حرم‌مطهر از بی‌نظیرترین و محکم‌ترین کار‌ها در کشور است. در اصفهان کاشی را با گچ می‌ساختند که به همین دلیل مقاومت کمی داشت، در اینجا با زدن سیمان، مقاومتشان را زیاد می‌کردیم.
حاج احمد آقایی میرعرب آبادی سومین نسل از بی‌بی‌ مسجدی می‌گوید: راز کار من که از بی‌بی به ارث رسیده‌است، شناخت گیاهان است. او همیشه می‌گفت راز بزرگ این دنیا در دل طبیعت است.
بزرگ خاندان نعیم‌آبادی‌ها وقتی پایش به مشهد رسیده‌ بود، ساکن کوچه حاجی رقیه شده و شروع کرده‌ بود به ساخت چهارطبقه؛ این ساختمان «چهار آشیانه» نام داشت.
عباس کفاش را همیشه نزدیک چهارراه مقدم و در ابتدای یک کوچه باریک کنار صندوق آهنی ۷۰ سانتی‌متری‌اش می‌توانید پیدا کنید. او که چندین ماه داوطلبانه در خط مقدم خدمت کرده می‌گوید: نمی‌خوام مردم فکر کنن که از جنگ سوءاستفاده می‌کنم.
محمدرضا غفوریان، بچه کوچه حمام برق بازیگری است که اگر پدرش او را به دبیرستان نمی‌فرستاد، امروز او را نه در قامت بازیگر تئاتر بلکه در قامت یک خیاط حرفه‌ای می‌شناختیم.
حاج‌ مجید عجمی که در اخلاق نیکو در بازار امین شهره است، می‌گوید: وقتی کاسب، جنس فروخته‌شده را پس می‌گیرد، قلب مشتری شاد می‌شود و این شادی به فروشنده و کسب‌وکارش برمی‌گردد.
نادرشاهِ عاشق توسعه شهر و گسترش تجارت، تصمیم گرفت برای نخستین‌بار یهودی‌ها را وارد مشهد کند تا این شهر توسعه یابد.
برای امنیت بیشتر، پشت دیواره‌های شهر را گود کرده بودند بعدها در همین گودها مردم ساکن شدند و به کوچه پشت بهره معروف شد.
خانه تاریخی موسوی‌نژاد مربوط به دوره پهلوی اول است. با توجه‌ به موقوفه بودن آن، محل اسکان طلبه‌های حوزه علمیه مشهد شده است و «منزل طلبه‌ها» خوانده می‌شود.