مدرسه عباسقلیخان سالها پیش و بهدنبال اختلافی که بر سر تولیت آن بین ورثه پدید آمد، به مدت هفت دهه از اختیار خاندان شاملو خارج شد. در این دوران اداره فرهنگ پهلوی و سازمان اوقاف، عهدهدار امور مدرسه شدند.
محله
پایین خیابان
محله پایین خیابان به دستور شاهعباس اول صفوی بهطول یک کیلومتر از حرم مطهر تا دروازه پایینخیابان ایجاد شد. از آنجا که بخش انتهایی خیابان اصلی شهر در این محله قرار داشت، مردم مشهد به این محله «ته خیابون» میگفتند. اکنون بسیاری از هتلهای معروف مشهد در پایین خیابان قرار دارد.
علیمردانخان در جواب پدر میگوید: «مالی که بعد از مرگ وقف شود، مثل چراغی است که پشتسر روشن باشد؛ راه را برای انسان روشن نمیکند». بعد از این ماجراست که عباسقلیخان ابتدا مدرسه و بعد، سایر اموالش را وقف میکند.
خلبان شهید، ستوان عباسعلی جاهدیزاده هنگام خواستگاری برای اینکه همسر آیندهاش را با سختیهای ازدواج با فرد نظامی آشنا کند گفت: «عاقبت خلبان، سقوط است»
محمود رعیتنژاد یکی از ۲۳نوجوان بسیجی است که در عملیات بیتالمقدس بهدست نیروهای عراقی اسیر شد.او که حالا مو سپیدکرده بهتر از هر کس دیگری بلد است داستان ایستادگی مردم ما را در دوران جنگ شرح دهد.
کتابخانه مسجد «حاجآخوند» به کنکوریهای محل، کمک بزرگی کرده است. بخشی از فضای این کتابخانه فقط مختص دانشآموزان کنکوری است و در این کتابخانه، کتابها و جزوات درسی ویژه کنکور به امانت داده میشود.
خیابان شهید نوابصفوی ۶ سالهای زیادی است که نام تبریزیها را دارد، اما حتی قدیمیهای محل همچون حاجآقای حلبساز که در همین محدوده به دنیا آمده و هفت دهه زندگیاش در اینجا گذشته است، چرایی آن را نمیداند و میگوید: از قدیم به این کوچه تبریزیها میگفتیم.
نگاهی به یکی از بناهای مرحوم عابدزاده در پایینخیابان که سال ۱۳۹۱ خراب شد.
در مجلس خانواده فاطمی، همه دخترها، عروسها، نوهها و نتیجههای بیبیطاهره به خدمت مشغول هستند. یکی چای میریزد، دیگری چای میگرداند، یکی پای دیگ است و آن دیگری، کفش میهمانان را جفت میکند.
سیدکفاش مرد کمحرف و آرامی که سالهاست در اطراف حرم، بساط واکس صلواتی خود را پهن میکند و غبار از کفش زائران حضرتش میزداید.
محلات قبر میر، عیدگاه، سرحوض، جدیدها و غیرشمارها از جمله محلات قدیمی مشهد است که اکنون در حدود محله پایینخیابان قرار دارند.
روزی که حسین حسینی بهعنوان امدادگر افتخاری عازم جبهههای جنوب شد، شهادتین را زیر لب زمزمه کرده بود، اما قسمتش فقط جاماندن یک پا در خاک جبهه بود.
کاسب مهربان و دلسوز خیابان وحدت، هوای همسایههایش را دارد.
ابتداییترین کوچه خیابان شهید نوابصفوی، سالهاست محل انتظار جنازهها برای ورود به حرممطهر برای دادن آخرین سلام میت به حضرت است.
داستاننویس مشهدی میگوید: عیدگاه نمونهای از یک شهر کوچک بود که چند قهوهخانه خیلی خاص داشت. یکی از آنها، قهوهخانه «دربانها» بود که پاتوق آدمهای درستوحسابیتر بود.
درباره معبری که در گذشته، تنها راه ارتباطی تهپلمحله با طبرسی بود، اما امروز با نام یک پهلوان گره خورده است.
آیتالله سیدعباس صدرحسینی، مفّسر قرآن و مدرس حوزه علمیه، ۴۸ سال پیش، پایهگذار خیریه محبانالحسین(ع) بود.
باوجود رواج نرمافزارهای مکانیاب، کم نیستند مسافران و زائرانی که هنوز شیوه سنتی آدرسگرفتن را بیشتر میپسندند و سراغ کسبه و رانندگان اطراف حرم میروند.
خیابان وحدت ۷ در نقشههای قدیم مشهد درست کنار دیوار شهر قرار دارد که زمینهایش بیشتر کشاورزیاند. این فرعی خیابان وحدت امروز بهدلیل اجرای طرح نوسازی از یک طرف به تسخیر ساختمانهای بلند هتلها درآمده است.
میگوید: کار معرق در حرممطهر از بینظیرترین و محکمترین کارها در کشور است. در اصفهان کاشی را با گچ میساختند که به همین دلیل مقاومت کمی داشت، در اینجا با زدن سیمان، مقاومتشان را زیاد میکردیم.
حاج احمد آقایی میرعرب آبادی سومین نسل از بیبی مسجدی میگوید: راز کار من که از بیبی به ارث رسیدهاست، شناخت گیاهان است. او همیشه میگفت راز بزرگ این دنیا در دل طبیعت است.