مالک اولیه خانه تاریخی محمدیه «صراف» نامی بوده است که اطلاعات زیادی درباره شغل و موقعیت وی دردسترس نیست. حدود ۸۰ سال پیش آقای محمدی این منزل را خرید و تاکنون نیز مالک این منزل در اینجا ساکن است.
محله
پایین خیابان
محله پایین خیابان به دستور شاهعباس اول صفوی بهطول یک کیلومتر از حرم مطهر تا دروازه پایینخیابان ایجاد شد. از آنجا که بخش انتهایی خیابان اصلی شهر در این محله قرار داشت، مردم مشهد به این محله «ته خیابون» میگفتند. اکنون بسیاری از هتلهای معروف مشهد در پایین خیابان قرار دارد.
مهمترین ویژگی خانه تاریخی ناظران وسعت زیاد و قدمت آن است. از ویژگیهای بارز خانه تاریخی ناظران موقعیت قرارگیری آن در سایتی باارزش و راسته تاریخی بین عباسقلیخان تا خیابان نواب صفوی ۱۱ است.
آجرهای نقشدار در نمای بنای خانه تاریخی پریشانی و شیوههای اجرای متنوع آنها، نشانگر ذوق سرشاری است که هنرمند معمار در اجرای ساختمان بهکار گرفته است
خانه اردکانیان دارای دو قسمت تابستاننشین در جنوب و زمستاننشین در شمال است. در قسمت زمستاننشین پهنای اتاقها کم است و علتش این است که آفتاب تا انتهای عمق اتاق نفوذ کند.
وقفنامه تکیه کرمانیها را غلامرضا بابای کرمانی در هفدم رمضان ۱۲۶۲ ق. نوشته است. او علاوه بر حسینیه یک باب حیاط متصل به حسینیه و دو دکان یکی علافی و دیگری صباغی در کنار حسینیه را برای عزاداران سیدالشهدا وقف کرد.
حاجاحمد موحد خلیلآباد سومین قرآن خطی خود را به گنجینه مخطوطات آستانقدس رضوی هدیه کرد تا اثرش جاودانه شود.
از محله تاریخی «تپل محله» حالا به جز یکی دو کوچه قدیمی و یک میدانگاهی رها افتاده چیزی باقی نمانده است.
خانه کرمانی در حدود ۹۰ سال قبل در دوره قاجاریه بنا شده است. مالک و سازنده بنا به گفته آقای کرمانی، مالک کنونی آن، شخصی یهودی بوده است. این ملک حدود ۵۰ سال قبل از شخصی یهودی خریداری شده است.
مؤسسه فرهنگی مذهبی «بیتالصادق مکتب جعفری» هم محفل عزاداری است و هم پاتوقی برای کمک به یتیمان و نیازمندان.
خانه ناظران بهدلیل مراقبتهای مناسب صاحبان خانه و همچنین برای جذب مسافر در اغلب اوقات وضعیت مطلوبی داشته و دارد.
شبچلهها آنقدر برف میبارید که همه حیاط خانه سفید میشد. گاهی بچهها شاد و سرخوش برای اینکه ما راحت رفتوآمد کنیم تونل برفی درست میکردند.
چهار سالی است که درِ اتاقهای معروفترین خانه تاریخی مشهد به بهانه ایجاد موزه حکام و والیان شهر به روی بازدیدکنندگان بسته است.
محمد ناطقی میگوید: با پیروزی انقلاب، سر پرچمدوزها حسابی شلوغ شده بود، زیرا مردم پردهها را میآوردند تا علامت تاج را تبدیل به «الله» کنند.
چهار سالی میشود که درِ اتاقهای معروفترین خانه تاریخی مشهد به بهانه ایجاد موزه حکام و والیان شهر به روی بازدیدکنندگان بسته است.
۶۶ سال است که محمدعلی توانایی، ثامنی است. همین است که از گوشهگوشه محلات این قسمت شهر، گفتنیهای زیادی دارد.
خیلیها میدانستند که دلیل ماندن حاج احمد اقوام شکوهی نقارهزن ۹۱ساله که هر روز ۱۰۴پله گلدسته را بالا میرفت و پایین میآمد، در محله قدیمی، این است که بهموقع و سر وقت خودش را برساند به حرم و گلدستههایش.
از ویژگیهای بارز خانه براتی که سال ۱۳۱۰ خورشیدی ساخته شده میتوان به ستونهای جلوی نما، گچبریهای بالای طاق پنجرهها و سنتوریهای گچکاری و رنگآمیزی شده در نمای حیاط اشاره کرد.
حسین تقدمی بیشاز ۴۵ سال روی تشک همین سالن تمرین کرده، کشتی گرفته و مدالهای زیادی کسب کرده است.
۱۵۰ بسیجی حدود ۲۰۰-۳۰۰ کیلو خرما را روی دست گرفته، پیاده راه حرم را میپیمودند تا در طی این مسیر، خرماها را بین زائران پیاده حضرت (ع) توزیع کنند.
تخریب سقف و نمای سازه سرای عزیزاللهاُف در فضای مجازی، نگرانی تازهای را برای تاریخدوستان مشهد ایجاد کرد؛ موضوعی که در مغایرت کامل با استانداردهای مرمت بناهای تاریخی قرار دارد.