محله پایین خیابان - صفحه 14

محله

پایین خیابان

محله پایین خیابان

محله پایین‌ خیابان به‌ دستور شاه‌عباس اول صفوی به‌طول یک کیلومتر از حرم مطهر تا دروازه پایین‌خیابان ایجاد شد. از آن‌جا که بخش انتهایی خیابان اصلی شهر در این محله قرار داشت، مردم مشهد به این محله «ته خیابون» می‌گفتند. اکنون بسیاری از هتل‌های معروف مشهد در پایین خیابان قرار دارد.

محله پایین خیابان
۶۶ سال است که محمد‌علی توانایی، ثامنی است. همین است که از گوشه‌گوشه محلات این قسمت شهر، گفتنی‌های زیادی دارد.
خیلی‌ها می‌دانستند که دلیل ماندن حاج احمد اقوام شکوهی نقاره‌زن ۹۱ساله که هر روز  ۱۰۴پله گلدسته را بالا می‌رفت و پایین می‌آمد، در محله قدیمی، این است که به‌موقع و سر وقت خودش را برساند به حرم و گلدسته‌هایش. 
از ویژگی‌های بارز خانه براتی که سال ۱۳۱۰ خورشیدی ساخته شده می‌توان به ستون‌های جلوی نما، گچ‌بری‌های بالای طاق پنجره‌ها و سنتوری‌های گچ‌کاری و رنگ‌آمیزی شده در نمای حیاط اشاره کرد.
حسین تقدمی بیش‌از ۴۵ سال روی تشک همین سالن تمرین کرده، کشتی گرفته و مدال‌های زیادی کسب کرده است.
۱۵۰ بسیجی حدود ۲۰۰-۳۰۰ کیلو خرما را روی دست گرفته، پیاده راه حرم را می‌پیمودند تا در طی این مسیر، خرما‌ها را بین زائران پیاده حضرت (ع) توزیع کنند.
تخریب سقف و نمای سازه سرای عزیزالله‌اُف در فضای مجازی، نگرانی تازه‌ای را برای تاریخ‌دوستان مشهد ایجاد کرد؛ موضوعی که در مغایرت کامل با استاندارد‌های مرمت بنا‌های تاریخی قرار دارد.
خانه حناساب سال ۸۳ ثبت ملی شد، امید می‌رفت که میراث فرهنگی مرمت این خانه را آغاز کند و ماندگاری‌اش را تضمین، اما چنین نشد؛ اتفاقی‌که برای خانه حناساب افتاد این بود: تخریب کامل بنا.
در دورانی که بزن‌بهادری باب بود، پایین‌خیابان لات کم نداشت که تعدادی از آن‌ها بدجور زهره مردم را گرفته بودند.
حسینیه کرمانی‌ها که دو قرن پیش توسط پناهندگان به امام‌رضا (ع) شکل گرفت هنوز برای سوگواری امام‌حسین (ع) خیمه کشی می‌کند.
آقای صبوری که در حیاط ۷۰ متری‌اش شصت نوع گل کاشته می‌گوید این فضا حاصل سال‌هایِ بازنشستگی است.
از ویژگی‌های خانه تاریخی محمدی، جهت‌گیری یکی از اضلاع حیاط به جانب قبله است که هم بیشترین میزان سایه را در تابستان فراهم می‌آورد و هم زمینۀ نفوذ بیشتر نور آفتاب را به اعماق اتاق‌ها در زمستان ممکن می‌سازد.
اسماعیل امکانی‌مقدم، عمری را به آهنگری گذراند، اما آنچه او را سخت کرده بود، آهن و آهنگری نبود؛ بی‌کسی و تنهایی بود. آهن، تنها سهم او از زندگی بود. دست‌های گرم او از هر ورق آهن سرد چیزی می‌ساخت.
 یکی از باشکوه‌ترین‌مراسمی که در سومین‌ روز شهادت سید‌ و‌ سرور شهیدان، حسین‌بن‌علی(ع)، در مشهد برگزار می‌شود، مراسم تعزیه‌خوانی و شبیه‌خوانی حسینیۀ کرمانی‌ها است.
ساخت موزه و کتابخانۀ‌ قدیم آستان قدس با طراحی «آندره گدار» فرانسوی از سال ۱۳۱۶ آغاز  شد و در آذرماه ۱۳۲۴ به بهره‌برداری رسید.
چندصدسالی می‌شود که خاندان اقوام‌شکوهی را با نقاره‌زنی و طبل‌زنی در حرم امام رضا (ع) می‌شناسند.
سرای امیرفخریان با خاک یکسان شد؛ به این عبارت که ابتدا برای خروجش از لیست آثار ملی، رای دیوان عدالت گرفته وبلافاصله تخریب شد تا جای خود را به یک پروژه اقامتی جدید بدهد.
کوچه بیست و‌سوم خیابان طبرسی پیش از آنکه بمب‌گذاری حرم‌مطهر رخ دهد، با نام «پروانه» شناخته می‌شد. پس از این فاجعه در دهه ۱۳۷۰ نام شهیدان خوش‌گفتار را گرفت که از ساکنان این محل بودند.
خانه تاریخی زرین‌زاده در دورۀ قاجار ساخته شده است و قدمت آن به حدود ۱۳۰ سال می‌رسد. این منزل، از همان ابتدای ساخت در مالکیت آقای زرین‌زاده از بازاریان سرشناس و ثروتمند مشهد بوده است.
هرچند رسم بر این نبوده است که آن‌ها میراث‌دار پدرانشان باشند، مگر اینکه خودشان بخواهند؛ بخواهند روزی دو نوبت، صبح و عصر صدوشش‌پله را بالا بروند و بیست‌دقیقه نقاره بزنند.
خانه امینی در حال حاضر محل تجمع معتادان شده و با ریزش جبهه شمالی ساختمان، خانه‌های اطراف نیز دچار صدمه و آسیب شده‌اند.